Vestibüler Rehabilitasyon Nedir?
Vestibüler rehabilitasyon; baş dönmesi, denge bozukluğu ve iç kulak kaynaklı hareket problemlerinin değerlendirilmesi ve tedavisinde kullanılan, bilimsel kanıtlarla desteklenen egzersiz temelli bir fizyoterapi yaklaşımıdır. Tedavi, her hastanın tanısına ve ihtiyaçlarına göre kişiselleştirilir.
Kimler Vestibüler Rehabilitasyondan Fayda Görebilir?
• Kristal kayması (BPPV) • Vestibüler hipofonksiyon • Vestibüler migren • Servikojenik baş dönmesi • Denge bozuklukları • Vestibüler nörit sonrası gelişen şikâyetler • Yaşa bağlı denge kaybı • Düşme riski artmış bireyler
Hangi Belirtilerde Değerlendirme Gerekir?
Tekrarlayan baş dönmesi, yürürken dengesizlik, baş hareketleriyle artan şikâyetler, bulanık görme hissi (osilopsi), sık düşme veya düşecekmiş gibi hissetme, hareket korkusu ve günlük yaşam aktivitelerinde zorlanma.
Değerlendirme Süreci
Vestibüler rehabilitasyon yalnızca egzersiz vermekten ibaret değildir. Ayrıntılı öykü alınır; göz hareketleri, vestibülo-oküler refleks, denge, yürüme, fonksiyonel performans ve gerekli pozisyonel testler değerlendirilir. Gerektiğinde standart ölçeklerden yararlanılarak bireysel tedavi planı oluşturulur.
Tedavi Yaklaşımımız
Tanıya göre kanalit repozisyon manevraları, bakış stabilizasyon egzersizleri, alışma (habituasyon) egzersizleri, denge ve yürüme eğitimi, düşme riskini azaltmaya yönelik fonksiyonel çalışmalar ve kişiye özel ev egzersiz programı planlanır.
Vestibüler Rehabilitasyonun Amaçları
• Baş dönmesini azaltmak • Dengeyi geliştirmek • Günlük yaşam aktivitelerine güvenli dönüşü sağlamak • Düşme riskini azaltmak • Hareket korkusunu azaltmak • Yaşam kalitesini artırmak
Bilimsel Dayanak
Bu içerik Academy of Neurologic Physical Therapy Vestibular Clinical Practice Guideline, Bárány Society önerileri ve güncel sistematik derlemeler doğrultusunda hazırlanmıştır.
Sık Sorulan Sorular
Vestibüler rehabilitasyon herkes için aynı mıdır?
Hayır. Tedavi, tanıya ve değerlendirme bulgularına göre tamamen kişiye özel planlanır.
Kaç seans gerekir?
Seans sayısı hastalığın türüne, şiddetine ve iyileşme hızına göre değişir.
Egzersizler evde de yapılır mı?
Evet. Klinik uygulamaları desteklemek amacıyla kişiye özel ev egzersiz programı verilir.